دروغگو بوده ، و نمازش را با خيانت و دروغ و بهتان آغاز نموده است . و حال كسى كه آغاز نمازش تصريح به دروغ و باطل و دشمنى باشد ، چگونه خواهد بود ؟ آيا مستحقّ ذلّت و خوارى نخواهد بود ؟ ! 4 - اگر نمازگزار شروع نماز و هنگام وارد شدن در آن صفت شخص تنبل و كسى را داشته باشد كه نماز را بر خود سنگين مىداند ، لازم است حال كسانى را كه با حالت كسالت و تنبلى به نماز مىايستند در صريح قرآن بنگرد ، « 1 » و با خود بينديشد كه اگر پيش از حضور در اين نماز ، دوست يا ياور پادشاهى كه محبوب اوست بر او وارد مىشدند ، چگونه براى احترام آنان به پا مىخاست و بدون احساس تنبلى و سنگينى به آنان توجّه مىنمود ، و لازم است بداند كه خداوند - جلّ جلاله - محقّقا در نزد او از بندگانش پست‌تر است . و چه خطر هولناكى ! 4 - آداب ستايش و ثناى پروردگار در خطبهء كتاب گذشت كه ستايش و تمجيد از وظايف كسانى است كه ميان خود و خداوند - جلّ جلاله - از تمام خيانتها و گناهان رسته باشند ، امّا كسى كه امر واجب مهمّى كه وقتش تنگ شده بر گردن اوست ، بايد ابتدا چيزى را كه مهم‌تر است انجام دهد و بعد چيز مهم‌ّتر در مرحلهء بعد و . . . . و مهمّ ترين واجب بر او پيش از وارد شدن در نماز و ستايش و تمجيد پروردگار ، توبه نمودن و بجا آوردن واجبات عينى متعيّن بر اوست ، خواه واجبات قلبى باشند و يا بدنى و يا مالى و يا مربوط به اعمال ديگر . از جمله آدابى كه انسان بايد هنگام ستايش و ثناى الهى رعايت كند ، آن است كه : 1 - لذّت و تعلّق خاطرش به ستايش و تمجيد و ثنا و سپاسگزارى از خداوند - جلّ و جلاله - نزد او لذّت بخش‌تر و محبوبتر از ستودن و مدح و ثناى تمام

--> ( 1 ) اشاره به آيهء شريفه 142 از سورهء نساء ( 4 ) كه در بارهء منافقين مىفرمايد : وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ ، قامُوا كُسالى . : ( و هنگامى كه به نماز مىايستند ، با حالت كسالت و بىميلى مىايستند . ) ؛ و نيز آيهء شريفهء 54 از سورهء توبه ( 9 ) كه مىفرمايد : وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ ، إِلَّا وَ هُمْ كُسالى . : ( و همواره با حالت كسالت و بىميلى به نماز مىآيند و در آن وارد مىشوند . )